Pińczów Oleśnickich – atrakcje Ponidzia

Początki Pinczowa związane są z górnictwem. W  XII wieku istniał gród, osłaniający bezpieczeństwo górników wydobywających kamień, który w 1241 roku zniszczył najazd Tatarów.

Rozwój miasto zawdzięcza  Oleśnickim, którzy w początkach XV wieku byli właścicielami Pińczowa. Wybudowali oni na górze  gotyckie zamczysko i sprowadzili Paulinów, którym w osadzie ufundowali klasztor. Prawa miejskie otrzymał Pińczów w 1428 roku z rąk króla Władysława Jagiełły.

W okresie reformacji miasto stało się ważnym ośrodkiem kalwinizmu. Patronem różnowierców stał się Mikołaj Oleśnicki (starszy), ożeniony z córką Hieronima Szafrańca z Pieskowej Skały. Koneksje rodzinne  żony oraz sąsiedzkie spowodowały, że dość wcześnie zainteresował się sprawą reformacji i chętnie udzielał w Pińczowie schronienia różnowiercom. Gościł m.in. na swym zamku uwolnionego z więzienia biskupiego w Lipowcu, Franciszka Stangera.

W latach 1550-551 wygnano z miasta Paulinów, a w kościele urządzono zbór kalwiński. Klasztorne budynki wykorzystano na,, słynne w ówczesnej Europie, gimnazjum pińczowskie, zwane sarmackimi Atenami. Nauczał w nim Piotr Statorius Stojeński, który również był autorem szczegółowego programu szkoły.

W latach 1558 – 62 funkcjonowała w mieście drukarnia założona przez Daniela z Łęczycy, w której drukował swe prace m.in. Andrzej Frycz Modrzewski.IMG_7514

Spacer po mieście zaczynam od rynku na środku którego stoi fontanna. Jest to replika tej, autorstwa Santi Gucciego, która  teraz znajduje się na dziedzińcu pińczowskiego belwederu, czyli dawnego klasztoru Paulinów. Budynek klasztoru obecnie pełni funkcję Domu Kultury. Jest to wczesnobarokowy dom  wzniesiony na planie prostokąta, z wewnętrznym wirydarzem. Nad portalem wejściowym umieszczony jest tympanon z ozdobnym kartuszem kardynała Zbigniewa Oleśnickiego.IMG_7523

Na wewnętrznych krużgankach zachowały się ślady kamieniarki gotyckiej i renesansowej, Pomieszczenia klasztorne mają sklepienia kolebkowo- krzyżowe. Budynek klasztoru połączony jest z kościołem pod wezwaniem św. Jana Ewangelisty. IMG_7522Świątynia, początkowo gotycka, przebudowana została w XVII wieku w stylu manierystycznym. IMG_7530Jej zachodnią fasadę z wczesnobarokowym szczytem ukończono w 1642 roku.  Z czasów Zbigniewa Oleśnickiego zachowała się zachodnia kruchta ze sklepieniem krzyżowo-żebrowym.IMG_7533 Na zworniku przecięcia żeber widnieje herb Oleśnickiego – Dębno. W ścianę kruchty wmurowany jest renesansowy nagrobek Anny  z Łaszczów Juszczykowej i jej dzieci.IMG_7534

Kościół jest trójnawową bazyliką o nieco węższym, zamkniętym półkoliście prezbiterium. Wewnątrz znajduje się póznobarokowe wyposażenie:  ołtarz główny i dziewięć ołtarzy bocznych, paulińskie stalle.IMG_7527

Przed kościołem znajduje się murowany budynek dzwonnicy, wzniesiony w stylu barokowym w latach 1685-91 z zachowanymi dzwonami gotyckimi, z których jeden został ufundowany przez biskupa Zbigniewa Oleśnickiego.  Pomnik Biskupa stoi po północnej stronie świątyni.IMG_7526

 

3 uwagi do wpisu “Pińczów Oleśnickich – atrakcje Ponidzia

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s