Wspaniały, choć szerzej nieznany pałac Moszczyńskich i jego historia – Wiatrowo, wielkopolskie rezydencje

Pałac w Wiatrowie frapował mnie od dawna. Ale zawsze „coś” stało na przeszkodzie  aby go bliżej obejrzeć. Kiedyś nawet  udało mi się doń dojechać,  ale nie na wystarczającą odległość, aby cokolwiek, poza parkiem, zobaczyć.

Drugie podejście do tematu też nie zapowiadało sukcesu.  Tym razem wraz z Szefcią podjechałyśmy od strony folwarku. Na bramie  wisiała tabliczka z głową psa i ostrzeżeniem „jak on cię nie zagryzie, to ja cię zastrzelę”. Za ogrodzeniem biegał dorodny owczarek alzacki… Folwark, jako taki,  w zasadzie nas nie  interesował, za to starannie obejrzałyśmy jego płot. Zdawał się na tyle solidny, by uniemożliwić  psu „jakby co”  wydostanie się, no chyba że zwierzak gdzieś się podkopał, czego wykluczyć się nie da.  Wzdłuż siatki biegła w głąb parku, wprawdzie mocno zarośnięta, ale zawsze ścieżka.  Ostrożnie wkroczyłyśmy na nią, w nadziei, że doprowadzi nas do pałacu.  Po chwili  wędrówki między chaszczami stanęłyśmy olśnione.IMG_7906

Spośród drzew  wyłonił się wspaniały neogotycki budynek! Na pierwszy rzut oka, jego wieża budzi skojarzenie z pałacem Krasickich w Opinogórze. Obchodzimy pałac dookoła, jednak co jakiś czas oglądając się, czy  pies jednak nie podąża za nami.

Wprawdzie widać, że niszczycielski czas „nadgryzł” nieco budynek, ale jego uroda i tak jaśnieje wśród zdziczałego parku. Uwielbiamy takie „odkrycia” obiektów, które nie są powszechnie znane i wymieniane w każdym przewodniku. IMG_7907

Wiatrowo przez kilka wieków należało do Smoguleckich a w połowie XVIII wieku przejęli je Żychlińscy. Oni postawili murowany dwór nakryty łamanym dachem. W 1800 roku  dziedzic Wiatrowa sprzedał posiadłość staroście brzesko – kujawskiemu Aleksandrowi Ezechielowi Moszczyńskiemu. W rękach rodziny Moszczyńskich Wiatrowo pozostawało do 1939 roku. Oni to w 1856 powierzyli zadanie przebudowy barokowego dworu w neogotycki pałac, architektowi z kręgu  Fryderyka Augusta Stulera. Budowla składa się z dwóch części póznobarokowej i nowszej, neogotyckiej w stylu romantycznym.IMG_7914

W nowej wyróżniają się ośmioboczna,  czterokondygnacyjna, blankowaną wieżą i arkadowy ryzalit w formie wieży bramnej z krenelażem i wieżyczkami. IMG_7921Nadają one rezydencji charakter zamku, który jest celowym nawiązaniem do rycerskiej przeszłości rodu Moszczeńskich.IMG_7915

Z  Wiatrowem związane są osoby dwóch generałów, którzy po latach trudów wojaczki przyjęli zaproszenie Antoniego Józefa Moszczyńskiego ( syna Aleksandra Ezechilea i Marianny Radzyminskiej) na odpoczynek w posiadłości. Jednym z nich był Ignacy Prądzyński, szwagier gospodarza (brat Nepomomuceny Moszczeńskiej),  drugim Ambroży Skarżyński, uczestnik powstania listopadowego, odznaczony Virtuti Militari za męstwo pod Wawrem i Grochowem. Rezydowali oni w Wiatrowie w latach 1848-1850.IMG_7920

Następnym panem na Wiatrowie był Ignacy Moszczeński ożeniony ze swą stryjeczną siostrą  Józefą Moszczeńską, z którą miał syna Teodora. Teodor najpierw poślubił swą stryjeczną siostrę ( widać rodzinna tradycja)  Anielę Moszczeńską, a następnie  Franciszkę Nieżychowską z Żelic, z którą miał syna Aleksandra. Aleksander, także ożeniony z Moszczeńską, był ostatnim przedwojennym właścicielem Wiatrowa. Niestety, w przeciwieństwie do swego dziadka Ignacego, nie zapisał się dobrze w pamięci mieszkańców majątku. Podobno był kiepskim gospodarzem, dodatkowo obdarzonym ciężkim charakterem i skłonnością do nałogów.  Z wybuchem wojny rodzina Moszczeńskich ucieka z Wiatrowa w kierunku Warszawy. Wyprawy tej nie przeżył Aleksander, który zmarł w 1940 roku. Jego żona Anna wróciła do majątku w1945 roku. Niestety jej powrót zbiegł się z nadejściem Armii Czerwonej. Jej żołnierze splądrowali majątek, zbeszcześcili rodzinne mauzoleum ( w którym była pochowana m.in. Nepomucena z Prądzyńskich Moszczeńska) rozbijając trumny i wyrzucając z nich zwłoki. Nie oszczędzili też Anny, z którą obeszli się  barbarzyńsko.IMG_7908

Podczas II wojny w Wiatrowie gospodarzył major Koch, który mimo, że reprezentował okupanta, zapisał się pozytywnie w pamięci  miejscowych ludzi, o których dbał.

Po wojnie pałac przejął Skarb Państwa, ale obiekt popadał w ruinę. W 1976 roku podjęto decyzje o generalnym remoncie pałacu przeprowadzonym pod nadzorem konserwatorskim. W 1991 przejęła go Agencja Nieruchomości Rolnych, która wydzierżawiała go prywatnym właścicielom.  Nie sprzyjało to kondycji pałacu. Obecnie obiekt wystawiony jest do sprzedaży, prawo pierwokupu ma spadkobierca przedwojennych właścicieli.

 

 

 

4 uwagi do wpisu “Wspaniały, choć szerzej nieznany pałac Moszczyńskich i jego historia – Wiatrowo, wielkopolskie rezydencje

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s