Oleśnica. Dwór Grudzińskich i pałac Koenigsmarcków.- Wielkopolskie rezydencje

Oleśnica jest pięknie położoną miejscowością. Zagubionej wśród lasów i jezior wioski,  nie odwiedzam jednak, ze względu na walory krajobrazu.

Powodem jest dwór  wybudowany dla rodziny Grudzińskich herbu Grzymała. To najstarszy w gminie Chodzież zabytek architektury rezydencjonalnej. Oprócz niego, w tej samej wsi, znajduje się nieco „młodszy” pałac von Koenigsmarcków.

Zygmunt Grudziński, ożeniony z Teresą  Rydzyńską herbu Wierzbna, nabył oleśnickie grunty w połowie XVII wieku.  Prawdopodobnie początkowo zarządzała nimi rodzina Gocławskich. Potomkowie Grudzińskich dochodzili do znacznych majętności i stanowisk.  Z czasem „dorobili się” tytułu hrabiowskiego. Pierwszym który go nosił był Zygmunt Ignacy Grudziński, szambelan królewski. Jednak najbardziej znaną przedstawicielką tej rodziny jest Joanna, księżna łowicka, żona wielkiego księcia Konstantego Romanowa. Grudzińscy utrzymali Oleśnicę do czasów rozbiorów.

Na skutek III rozbioru wieś stała się własnością króla Prus. W połowie XIX wieku Oleśnica należała do rodziny von Koenigsmarck. Otton von Koenigsmarck kazał wybudować nowy pałac, nieopodal dawnego dworu Grudzińskich, który w tej sytuacji zdegradowano do roli oficyny. W 1915 roku, z okazji ślubu panny Lidy von Koenigsmarck z baronem von Leuttwitz,  majętność została przekazana, jako wiano, rodzinie von Leuttwitz z Karczewnika koło Chodzieży.

Z trójki dzieci Lidy von Leuttwitz  Oleśnicę objął  syn Rochus. Za jego czasów majątek świetnie prosperował. Niestety wojna przerwała pasmo sukcesów. Rochus zmarł w 1941 roku, jego brat Ernest w 1945. Wojnę przeżyła jedyna córka, Ella, która w obliczu nadciągającej armii uciekła wraz z matką na zachód. Po wojnie dobra olesnickie przejął i rozparcelował Skarb Państwa.

Pałac z połowy XIX wieku wzniesiony jest na planie prostokąta i charakteryzuje się zwartą bryłą. Podpiwniczony, dwukondygnacyjny budynek usytuowany jest na niewielkim wzniesieniu co przydaje mu majestatu. W skromnie zdobionej fasadzie wyróżnia się wejście poprzedzone schodami rozszerzającymi się u podstawy. Schody otoczone są litymi, murowanymi poręczami.

W części centralnej elewacji ogrodowej znajduje się trójboczny ryzalit, kiedyś zapewne z wyjściem na  taras i schodami do ogrodu.Na wskutek remontów  pałac obecnie nie prezentuje sobą konkretnego stylu architektonicznego.

Nieco z boku pałacu usytuowany jest dawny dwór Grudzińskich z  końca XVIII wieku.Jest to budynek parterowy na planie zbliżonym do kwadratu. Nakryty jest wysokim dachem łamanym kryjącym użytkowe poddasze. W osi centralnej każdej elewacji znajduje się dwuokienna wstawka nakryta osobnym daszkiem dwuspadowym.  Dwór obecnie stanowi własność prywatną i (chyba) przeznaczony jest na cele mieszkaniowe. I dwór i pałac otoczone są starodrzewem dawnego parku. A w lesie koło Papierni można znalezć ślady dawnego rodowego cmentarza Koenigsmarcków.

7 uwag do wpisu “Oleśnica. Dwór Grudzińskich i pałac Koenigsmarcków.- Wielkopolskie rezydencje

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s