Dworek w Szułdrzyńskich w Trzaskowie. Wielkopolskie rezydencje

Podczas jednej z licznych podróży służbowych trafiłam do Trzaskowa. Jego początki sięgają na pewno XIII wieku i związane są z zakonem Cystersek.  W dokumencie z 1282 roku, wystawionym przez króla Przemysła II, wieś „Trostkowo” zostaje nadana mniszkom z Owińsk.

Mnie jednak interesował znajdujący się tam dworek, należący kiedyś do Szułdrzyńskich.  Chciałam go zobaczyć.

W początkach XIX wieku Trzaskowo było wsią należącą do potężnego majątku Bolechowo, własności możnego rodu von Treskov. Gdzieś wyczytałam, iż podobno od  nazwiska właścicieli posiadłość nosiła wtedy nazwę Treskowo. Być może w ten sposób chcieli umocnić swoje świeżo nabyte „von” kotwicząc je w majątku ziemskim.

Trzaskowo jednak dość szybko stało się oddzielnym majątkiem. W 1873 roku kupił je Zygmunt Szułdrzyński. Ten ziemianin i działacz społeczny, po otrzymaniu tytułu doktora praw, odbył praktykę rolniczą w Lubaszu( pisałam o tamtejszym dworze w jednym z dawniejszych postów), majątku ojca, Józefa Szułdrzyńskiego.  Po śmierci ojca objął dobra w Lubaszu, gdzie rozwijał działalność organizacji rolniczych. Działał w wielu organizacjach politycznych i społecznych, udzielał się w towarzystwach oświatowych i kulturalnych.  Wraz żoną, Józefą Wyssogota Zakrzewską odkupił od von Treskowów dobra bolechowskie wraz z Trzaskowem i Szlachęcinem. On to w początkach XX wieku kazał postawić obecnie stojący dwór.

Jest to budynek parterowy, wysoko podmurowany. Wzniesiony na planie zbliżonym do kwadratu wydawałby się nieco przysadzisty, gdyby nie trójkątne, mansardowe wstawki w dachu. W fasadzie zwraca uwagę  dwukolumnowy ganek, poprzedzony jednobiegowymi schodami. Nad gankiem niewielki taras i  wspomniana już mansarda. Całość przykryta jest czterospadowym dachem z oknami powiekowymi.

Po zakończeniu I wojny światowej, do lat 30 XX wieku Trzaskowo należało do syna Zygmunta, Tadeusza Szułdrzyńskiego. Tadeusz podobnie jak ojciec był prawnikiem, działaczem społecznym, politykiem.  Tadeusz wraz z rodziną (żona Wanda Zakrzewska i czwórka dzieci) nie mieszkali w trzaskowskim dworku, lecz w okazałym pałacu w Bolechowie, o którym kiedyś pisałam.

W 1929 roku Trzaskowo stało się własnością Józefa Krzyżańskiego, wtedy już uznanego artysty malarza, i jego żony Haliny z Górskich.

Po II wojnie upaństwowiony  majątek Trzaskowo stanowił część kombinatu PGR Owińska. Do końca XX wieku i początku XXI stulecia dwór stał nieużytkowany i niszczał. Dodatkowo górna część budynku uległa spaleniu. Wydawało się, ze historyczne miejsce skazane jest na całkowitą zagładę. Znalazł się jednak inwestor, który przywrócił dworkowi piękno, a terenowi wokół niego nadał zupełnie odmienne od pierwotnego  przeznaczenie. Powstało tam piękne pole golfowe.

Tereny są przepiękne i mam nadzieję, że nie zabraknie na nich amatorów gry.

Podczas mojego pobytu w Trzaskowskim we wnętrzach dworku  trwały jeszcze prace wykończeniowe. Po ich ukończeniu właściciel Trzaskowa ma zamiar urządzić tam galerię prac Józefa Krzyżańskiego, ostatniego przedwojennego posiadacza tych włości. Malarz urodził się na kresach wschodnich (dzisiejsza Ukraina), studiował na ASP w Krakowie, jednak większość swego życia spędził w Wielkopolsce. Jako ciekawostkę mogę podać, że  Krzyżański debiutował  w 1922 roku w warszawskiej „Zachęcie”. Podczas otwarcia ekspozycji na której po raz pierwszy publicznie prezentował swoje dwie prace, od kul Eligiusza Niewiadomskiego, zginął pierwszy  prezydent RP, Gabriel Narutowicz.

Po powrocie z Francji, gdzie przez kilka lat związany był ze środowiskiem kapistów, Krzyżański  związał się z Wielkopolską. Poza Trzaskowem mieszkał także w Poznaniu przy ulicy Krakowskiej 30. W ścianę tej kamienicy wmurowana jest tablica (dzieło Józefa Petruka) upamiętniająca artystę, uważanego za jednego z najwybitniejszych pracujących w Poznaniu.

Niestety wygląda na to, że właściciel obiektu od czasu mojej wizyty w ośrodku zdążył zmienić swoje plany. Dworek, przyległy teren są  obecnie oferowane do dzierżawy lub sprzedaży…

4 uwagi do wpisu “Dworek w Szułdrzyńskich w Trzaskowie. Wielkopolskie rezydencje

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s