Zakrzewko. Dwór Miechowskich

Do Zakrzewka w powiecie szamotulskim wybrałyśmy się specjalnie aby zobaczyć stojący tam pałacyk. Trochę błądziłyśmy, zanim z Dusznik skręciłyśmy w odpowiednią, choć o nieco zdezelowanej nawierzchni, drogę. Na szczęście nie musiałyśmy nią daleko jechać. Po paru kilometrach zobaczyłyśmy imponujący ceglany mur i pierwsze zabudowania folwarku. Niewiele wiem o historii wsi i dworu. Zakrzewko w  dokumentach pisanych zaistniało po raz pierwszy w 1422 roku i było wtedy własnością szlachecką. Prawdopodobnie początkowo należało do Dobrogosta i Jadwigi Niewierskich herbu Nałęcz. Ich syn Bonifacy (Bodzenta) sprzedał majątek Piotrowi Konarzewskiemu.  W drugiej połowie XVI wieku jedna część majątku należała do Zofii z Pogorzeli i Piotra Zbyszewskich, druga do Barbary z Rostworowskich i Adama Żylickich. W początkach XVII wieku i Zbyszewska i Żyliccy odsprzedali swoje udziały we wsi. Nabywcami byli: miecznik poznański Aleksander Rozdrażewski herbu Doliwa oraz Andrzej Bronikowski pieczętujący się Osękiem. Jednak ani jeden, ani drugi. długo nie zagrzali miejsca w majątku.

Finalnie  Zakrzewko przeszło na własność Hieronima, Stanisława, Konstantyna i Franciszka Rozdrażewskich herbu Doliwa, synów Doroty z Suchorzewskich i Krzysztofa. Bracia, wprzódy dokonawszy między sobą przeróżnych transakcji, doprowadzili do tego, że majątek ten dostał się w ręce ich szwagra, męża Katarzyny z Rozdrażewskich, Macieja Białęskiego herbu Leszczyc. Ten przekazał majątek synowi Dobrogostowi.

W XVIII wieku drogą małżeństwa Zakrzewko przeszło na własność  Jadwigi (z Białęskich) i Jana Bojanowskich herbu Junosza, którzy przekazali je jako posag córki Petroneli, Maciejowi Sokolnickiemu herbu Nowina. Po śmierci Sokolnickiego (1764) owdowiała Petronela wyszła ponownie za mąż, uszczęśliwiając swymi wdziękami i Zakrzewkiem, Bartłomieja Niegolewskiego herbu Grzymała. W 1780 roku Niegolewscy sprzedali Zakrzewko Marcelemu Nieżychowskiemu herbu Pomian. Córka Marcelego i Magdaleny z Wilkońskich, Antonina, w 1806 roku, poślubiła dziedzica Grylewa, hrabiego Józefa Goetzendorf Grabowskiego, któremu najprawdopodobniej wniosła Zakrzewko we wianie. Antonina urodziła Józefowi syna Edwarda oraz córki: Emilię, Leokadię i Izabellę. Przez małżeństwo tej ostatniej z Wincentym Tomaszem Tyszkiewicz- Kalenickim herbu Leliwa, majątek przeszedł na własność  Tyszkiewiczów.

O rodzinie Izabelli i Wincentego pisałam szerzej w poście o pałacu w Siedlcu, teraz jedynie przypomnę, że para ta doczekała się jedynie córki Józefy Klaudyny, która zmarła jako dziecko. Zakrzewko w czasach Tyszkiewiczów było wydzierżawiane kolejnym posesorom dla których, w połowie XIX wieku, wzniesiono we wsi dwór. Izabela Tyszkiewiczowa  z  Goetzendorf Grabowskich, pod koniec stulecia, sprzedała Zakrzewko w niemieckie ręce. Majątek kupił Rudolf Miechowski.  Za czasów Miechowskich skromny dwór rozbudowano.

Przebudowy dworu dokonano już w XX wieku. Do korpusu, w 1913 roku, dobudowano dwa boczne skrzydła oraz wieżę, a przy głównym wejściu postawiono drewnianą werandę.  Zakrzewko wówczas należało do Rudolfa  Miechowskiego, a po jego śmierci (1908) zarządzał majątkiem   Niemiec o nazwisku Janke. Zakrzewko w rękach potomków rodziny Miechowskich, którzy pisali się już jako „von Miechowscy” pozostawało do 1945 roku. Podobno, to z polecenia Miechowskich w okolicy sadzono szybko rosnące wierzby (zachowała się aleja wierzbowa prowadząca do Sędzin) aby okoliczna ludność mogła z nich obcinać gałęzie na opał. Pragmatyzm godny pochwały.

Ostatnimi  przedwojennymi właścicielami Zakrzewka byli Helena i Rudolf von Miechowscy, mieszane małżeństwo polsko- niemieckie, wyznania ewangelickiego należące do wspólnoty kościoła ewangelicko-augsburskiego w Dusznikach. Pozostałości grobowca von Miechowskich znajdują się na dusznickim cmentarzu ewangelickim. Podobno, kiedy  zmarła żona von Miechowskiego, konie zaprzęgnięte do wiozącego trumnę karawanu, kilkakrotnie zatrzymywały się przy cmentarzu katolickim, co komentowano jako znak ostatniej woli zmarłej, co do miejsca jej wiecznego spoczynku. Ostatecznie jednak pochowano ją w rodzinnym grobowcu.

Po wojnie obiekt wykorzystywany był przez Pocztę Polską oraz Dom Kultury. Od 1999 roku dwór ponownie znajduje się w prywatnych rękach.

Dwór, a w zasadzie niewielki pałacyk powstał w 2 połowie XIX wieku a z początkiem XX stulecia został rozbudowany. Ok 1913 roku do korpusu dodano skrzydła boczne oraz boczną wieżę. Skryty za stylowym, ceglanym murem budynek jest od strony drogi widoczny jedynie fragmentarycznie. Szkoda, że nie można dokładnie zobaczyć fasady, gdyż jest ona niezmiernie ciekawa. Ogólnie miejsce jest niezwykle „klimatyczne” nieco tajemnicze i wyglądające na niezamieszkałe. Jednak pod zamkniętą bramą widać ślady opon samochodowych, więc chyba jednak ktoś niedawno je odwiedzał. Zadzieram głowę i rejestruję szczegóły. Niewiele widać, ot górującą wieżę nakrytą graniastym hełmem, balkon nad wejściem.

Idę wzdłuż ogrodzenia licząc na jakiś w nim prześwit. Od strony drogi plot jest solidny, ale kiedy wchodzę na polną miedzę, znajduję sporo dziur. Przez jedną z nich mogę obejrzeć elewację ogrodową. Dopiero od tej strony widać jak duży jest obiekt. Posiada część dwukondygnacyjną, długie skrzydło parterowe z mezaninem i jeszcze jakąś parterową, chyba późniejsza  przybudówkę której dobrze nie widzę. Korci mnie bardzo żeby przełożyć nogę przez murek i podejść bliżej, najlepiej do frontowej fasady, jednak zdaję sobie sprawę, że dwór nie jest opuszczony, więc byłabym  intruzem. Co innego gdybym mogła zapytać kogoś o pozwolenie, ale wokoło nie ma żywej duszy… Z żalem i poczuciem „niespełnienia” zawracam. Na pociechę jeszcze tylko dokumentuję ciekawy fragment bramy prowadzącej do folwarku.Poprzez sztachety widzę też okazały budynek dawnej stajni.Trochę żal opuszczać mi Zakrzewko bez dokładnego zobaczenia budynku, ale trudno, muszę się poddać. Może jeszcze kiedyś będę miała okazję to nadrobić…

 

5 uwag do wpisu “Zakrzewko. Dwór Miechowskich

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s